|
Gastspreker: Sylvain De Bleeckere op de
studiedag "In het leven met verdriet leven" van
de Stichting dr. Elisabeth Kübler-Ross Vlaanderen vzw.
op zaterdag 19 oktober 2002 in het Alpheusdal te Berchem.
|
Wegen van verdriet
|
 |
Doodlopende
wegen
- depressie
- verslaving en/of verwaarlozing: zowel fysisch als
psychisch
- agressie: zelfdoding, moord: men keert zich tegen
het bestaan zelf. Het zeer diepe verdriet kan van
een mens een monster maken.
- In de film Ivans Jeugd (1962) van Andrei Tarkovski
wordt dit heel duidelijk gemaakt in het fragment van
het kind in het wit en daarachter in het zwart de
schaduw van dat kind.
|
Horizonwegen
- een uitweg
- levensperspectief
- dat kan een moeilijke uitweg zijn, een kronkelweg
in de bergen ...
- Illustratie van Kasper David Friedrich
|
 |
|
De tragische modus van
zien
|
Je derde oog.
Het 3de oog is intens, geconcentreerd, meditatief.
|
Vandaar dat we spreken van het comtemplatievermogen.
Vermogen betekent: iets kunnen: het woordje mag zit
erin: je mag iets doen. Het gaat dus om vrijheid.
Het is een ruimte die de mens ziet vanuit zijn geest.
Zo dat je de dingen anders kan gaan zien.
|
|
|
De destructieve macht van het
verdriet
Door de zwaarte van het verdriet krijg
je een donker uitzicht, een zwarte vlek. De geest
wordt zelf een donkere geest. Je derde oog wordt verduisterd.
|
Shadowlands van C.S.Lewis.
Jack verliest zijn vrouw, de moeder van zijn adoptiekind.
Op het moment van dat grote verdriet, ervaart Jack
dat "het niet werkt".Het tragische is zo diep
dat het verdriet je vastnagelt zodat "het niet
werkt".
Dit is niet het einde. Verdriet heeft ook een opbouwende
kracht.
Het vraagt tijd en veel geduld, er komt een moment dat
het zwarte gordijn weggaat. Er ontstaat een zingeving
als aardse menswording.
Je gaat dat punt (" dat het niet werkt") transcenderen,
het is niet: wegkijken van het verdriet, maar de kronkelweg
opgaan, de berg op, die een panorama, een uitweg, een
horizon laat zien. |
 |
De kleine mens als waterdrager
Het kind draagt 2 emmers.
Maar het is te zwaar.
Daarom moet het emmer per emmer dragen.
Dus niet alles in één keer,
maar stap voor stap,
emmer per emmer.
|
| Persoonlijk
verdriet |
Zones van Zin
Stapsgewijs verder gaan langs een levensweg met horizon.
Het lot onder ogen zien, van daaruit de diepe, creatieve
kracht aanspreken om van daaruit een rijkere kultuur
voort te brengen; zodat het verdriet niet verlamt, maar
een levensperspectief wordt, van zachtere mensen, die
begrijpen hoe kwetsbaar alles is, die op een andere
manier omgaan met zichzelf, en met anderen, en met de
dingen die hen omringen.
|
|
 Kwade
dagen van Ida Gerhardt
Ga niet naar anderen als dàt leed u slaat
dat de mens kromt, of als een wig hem splijt;
ga niet naar anderen: raak uw kracht niet kwijt,
die harde kern waarmee ge het bestaat,
En houdt uw huis in stand, gelijk altijd.
|
Ga niet naar anderen: hun blik verraadt
weigering te beseffen wat er is.
Straks woelt hùn onrust om in uw gemis.
Mijd hun bedisselen, hun ergernis
dat ge u blijkbaar nièt gezeggen laat. |
|
Zoek het bij een goed vriend, u toegewijd,
- een die u niets verwijt, niets vraagt, niets raadt,
maar u verdraagt met uw beschreid gelaat.
Die, zèlf zwijgzaam, u kent voor wie gij zijt,
en merkt dat het, nog bevend, berg-op gaat.
|
| |
| Noot: Er is altijd iets unieks aan je verdriet,
iets dat anderen niet kunnen begrijpen, wat je ook doet.
Je zal nooit iemand vinden die dat unieks volledig begrijpt,
je kan wel iemand vinden die dat respecteert. |
| Levensbeaming |
Het ja van de kameelmentaliteit
- je ondergaat alles
- je knikt ja zoals in de woestijn
- je bent willoos in je verdriet
- je laat je doen
- je wordt misbruikt
|
Het neen van de leeuwmentaliteit
- alles deugt niet
- van binnen wordt je dor, en hard
|
|
Het overwinningsbeeld
Het heilig ja van het kind
- de fundamentele houding van de mens
- het is een ja, die een ja zegt tegen de eigen
kracht van het leven
- die ja wordt niet gedragen door één
mens
- je vindt je eigen zones van zin stapvoets
|
|
|
Betekenis van het Nikébeeld
De persoon draagt een schaal, dat geeft de zwaarte
weer, omringd door gebroken spiegels, scherven die
niet meer te herstellen zijn, dat is de realiteit.
In die realiteit spiegelt de figuur zich, maar ook
de omgeving wordt erin weerspiegeld, ook de wolken,
de vogels, ...
In de schaal is een fontein, een waterspiegel in de
schaal, waarin de hemel wordt weerspiegeld;
en de fontein werpt druppels van tranen, het hart
dat altijd weent, en de tranen vallen op de scherven.
|
|
Slotbeeld
De uiteenzetting eindigt met een fragment uit de
film Offret (1986) van Andrei Tarkovski.
|
Bronnen
* De volledige tekst van de lezing kan je bestellen bij Stichting
Dr. E.K.R., Ferd. Coosemansstraat 96, 2600 Berchem; door stroting
van het bedrag van € 4,- via de KBC bank op rek.nr 406-2091851-56
met vermelding tekst symposium 2002.
* De spreker en auteur De Bleeckere Sylvain werkte zijn benadering
uit in het boek: Tragiek, Transcendentie en Triade.
Beeldend denken in de nabijheid van het oeuvre van Andrei
Tarkovski, Hasselt, Men(S)tis, 1999.
In het boek besteedt hij aandacht aan de actuele betekenis
van de Griekse tragedie, de meesterlijke films van Andrei
Tarkovskij, de landschapsschilderkunst van Caspar David Friedrich,
de levensfilosofie van Nietzsche, de traditie van het christendom,
de hedendaagse kunst van Joseph Beuys. Het boek eindigt met
een fotografische evocatie van het bronzen beeld Nikè
dat Sylvain De Bleeckere zelf ontworpen heeft. Het boek ligt
in een artistiek doosje met negen kunstkaarten van Jan De
Wachter, hedendaags kunstenaar uit Londerzeel.
* Voor kennismaking met Men(S)tis
v.z.w, gesticht en geleid door Sylvain De Bleeckere.
* Vanuit het verdriet schreef hij nog het filosofische poëem:
Methode. Een denkbeeld. Fragmenten van een reflexie
na een wandeling met een onbekende vriend. Hasselt, Men(S)tis,
2001.
|
Psychotherapie
Je bent hier
