Inleiding: Doe ik het goed? Een denkmoment over relaties in het derde millenium.
Voordracht door Dr. Danny Verstraeten georganiseerd door "De Luisterhuizen".
A Happy Family? " In onze familie komen geen echtscheidingen voor. Mijn kinderen experimenteren niet met relaties. Ik hou mijn emoties onder controle. Ik heb geen problemen met lichamelijkheid of sexualiteit. Kortom wij vormen een ideale familie."
Wie kan dat vandaag nog zeggen? Als wij eerlijk zijn, moeten wij erkennen dat onze ideale familie niet bestaat. En dan worden wij onzeker, bang en vragen ons af: " Doe ik het goed? Ben ik normaal?" Dr Danny Verstraeten, psycholoog en relatietherapeute plaatst die vragen in een ruimer kader. Zij legt uit welke veranderingsprocessen in de maatschappij verantwoordelijk zijn voor de verschuivingen inzake familie, sex, huwelijk, relaties ... En meteen doorbreekt zij het taboe rond 'a happy family'.

Wat zijn de kenmerken van een goed koppel?

1. Uit onderzoek blijkt dat koppels bij wie het goed gaat niet zozeer andere dingen doen, ze hebben wel een andere overtuiging, een andere kijk op de dingen. Geluk heeft dikwijls te maken met: "Hoe kijk je naar de dingen? ". Koppels bij wie het goed gaat hebben vooral geloof in elkaar, vertrouwen in de andere, maar ook vertrouwen in 't algemeen, ze hebben een soort basisvertrouwen. En dit basisvertrouwen wordt reeds veel vroeger opgebouwd. Als we willen dat relaties werken, dan moeten we hier bij onze kinderen al heel preventief aan werken en dit doorheen de verschillende ontwikkelingsfasen; volgens sommigen (Erickson) hoort het fundamenteel vertrouwen of wantrouwen bij de eerste levensfase.
2. Koppels bij wie het goed gaat kunnen goed met elkaar spreken, kunnen knelpunten bespreken, kunnen onderhandelen (dat wordt nu ook toegepast in de relatietherapieën), kunnen tot een oplossing komen.
3. Zij zijn minder bezig met wat heeft de één, en wat de ander. Ze zijn meer gericht op samenwerken, dan dat ze zich vragen stellen in de trant van: 'is het wel allemaal netjes verdeeld?'. Dus ze leggen het niet op een balans, dat doen ze juist niet. Vanuit die basisvertrouwenshouding gaan ze zoveel mogelijk samenwerken, ze vallen er niet over als dat niet helemaal gelijk verdeeld is, ze geven elkaar krediet. Sommige mensen die in een relatietherapie komen voelen zich reeds lang niet goed, voelen zich persoonlijk in de verdrukking, ze hebben dikwijls beide dat gevoel, ze meten het af. Je kan dat niet blijven afmeten.
4. Bij koppels die zich goed voelen is het ook belangrijk dat ze erg geëngageerd zijn in hun relatie, er tijd in steken. Dit is een heel belangrijk punt. Vooral nu in deze jachtige samenleving (bv bij goed opgeleiden) wordt je volledig opgeëist. Dergelijke koppels komen dan soms terecht in een strijd die te wijten is aan de eisen die aan hen gesteld worden. Hier moet de maatschappij ook letten op een regelgeving, een reglementering om het gezin te beschermen tegen die veeleisende maatschappij. Als koppel moet je dus doelbewust prioriteiten stellen, anders gaat zich dat wreken.
5. Koppels die zich goed voelen zorgen ervoor dat ze ergernissen en frustraties die ze meemaken niet afreageren op elkaar. Veel van die drukbezette mensen hebben activiteiten die zich in de publieke sfeer afspelen. En daar heb je meestal een sociaal masker op, je gaat je beheersen in je sociale omgeving. Je frustrates komen niet buiten je gezin. Maar het gezin kan dat niet allemaal opvangen. Voor koppels die het hier moeilijk meehebben is het een goed actiepunt om de partner of andere leden van het gezin niet te gebruiken als kapstok. Leren onderscheid maken tussen waar onze frustratie vandaan komt en het gezin zelf.
6. Koppels die zich goed voelen, hebben een echt kameraadschapshuwelijk, hun partner is hun beste vriend.

Géén enkel gezin kan aan al deze punten voldoen, dat is enkel als het goed gaat. Elk gezin maakt een periode of periodes door dat ze 'in de clinch' liggen, dat ze de relatie in vraag stellen. En er op die momenten over praten is niet zo gemakkelijk, je hebt dan immers misverstanden.
En dat is het belangrijke punt. " Het misverstand is een grond categorie van het menselijk bestaan!!!" Je kan niet buiten misverstanden!!!
Perfecte communicatie bestaat niet. Soms weten we het zelf niet goed, wat we willen zeggen, idem voor de andere. Mekaar verkeerd verstaan is inherent aan ons mens zijn. Doorheen het leven heb je schommelbewegingen, periodes van rust, en periodes dat het slecht gaat, en dan denkt men soms: "het zal niet meer gaan". Soms wordt het dan ook een relatiebreuk, soms kan je door er aan te werken het tij keren, en dan wordt de relatie soms weer solieder.

Er is ook een verschil in communicatiestijl tussen mannen en vrouwen. Het niet willen of kunnen intens communiceren heeft niet veel met liefde te maken. Het is de dagelijkse inzet die liefde is. Er zijn veel mogelijke verklaringen voor moeilijke communicatie.

• dat kleine verschil, waardoor je in een vicieuze cirkel komt in de gezinsinteractie.
• het versschil in communicatiestijl: bv mannen die niet zo graag praten, niet alles willen bespreken, liever andere wegen van contact hebben bv de seksuele weg (typisch voor mannen); bv mannen zullen een ruzie goed maken met vrijen en vrouwen willen dat het eerst moet geod gemaakt worden, voor het vrijen.
• angst voor, bang zijn voor intimiteit, een stuk introvertie; immers je kwetsbaarheid stijgt, je toont je zwakker, je geeft je wat over; als oplossing kan je hier het vertrouwen vergroten, hoe meer je pusht, hoe meer je in een vicieuze cirkel komt. Leren daar vertrouwenwekkend mee om te gaan.

Mannen en vrouwen kunnen heel wat andere verwachtingen hebben ivm hun relatie. De een zegt kameraadschappelijk is OK, de ander wil dat de relatie altijd erg intiem is.
Kan een relatie nog een relatie genoemd worden als de sex maar half en half is. Mensen verschillen in verwachtingen en zo ook in intensiteit van contact of sexuele relatie. Bijna nooit kan je identiek hetzelfde willen. Tijdens de verliefdheid vallen die verschillen niet zo op, maar later wel. Sommige willen niet altijd knuffelen, ze zitten liever ieder in hun hoekje. Elk koppel moet zijn eigen weg hierin vinden: het optimale vinden voor elk koppel. Bij behoefte aan uitwisseling moet je daar ook opletten. De een komt altijd dichter, en de ander schuift altijd wat op. Zo krijg je een vicieuze cirkel. Men loopt in een kringetje en dat weegt, niet de verschillen zelf. Hoe sterk zijn de behoeften, welk is de gulden middenweg tussen de verschillende behoeften van beide personen ?

Het is niet zo dat een koppel in elkaar past als een puzzle. Dat gaat zo maar niet.

Wanneer kan relatietherapie helpen?
In relaties waar men nog vecht met een oud zeer, of blinde vlekken, waar ze dat projecteren op hun partner, en daardoor in conflict geraken, wat ze zelf niet begrijpen. Hier kan relatietherapie helpen. Het kan ook helpen als men bepaalde practische vaardigheden (bv uitpraten) niet ontwikkeld heeft. En als het gaat om fundamentele incompatibiliteit dan gaat die relatietherapie de echtscheiding in de hand werken, en dat kan een oplossing zijn. Mensen kunnen daarvan heropleven.

Doorverwijzing is een belangrijk moment in het genezingsproces.

Therapie is dikwijls pijnlijk en heel hard emotioneel werk.

Zie verder: Deel 2: Schets van de historische evolutie van ons relatieleven sinds de jaren 1950.

Mandala vzw

Hulp aan koppels ...

Waarom zou je kiezen voor relatietherapie?