Het Gekwetste Kind

Voorwoord

Als het fundament goed is, dan wordt het huis vanzelfsprekend stevig en sterk. Met andere woorden: de worteling in het bestaan is van essentieel belang voor onze verdere levensloop. Gaby Stroecken.

Centraal staat het kind in de volwassene. De keuze van dit thema heb ik gemaakt omdat ik enerzijds zelf in de loop van mijn opleiding en ook voordien in mijn leven geconfronteerd ben geworden met mijn eigen gekwetste kind, ik voelde mij slachtoffer van mijn verleden. Door te rouwen om het verlies, kon ik verder met mijn leven gaan. Anderzijds vind ik het belangrijk om als therapeut met je eigen leven in het reine te komen, als je de stap wil zetten naar cliënten toe. Fundamenteel is het opkomen voor kinderen in 't algemeen ( waarbij ik ervaarde dat ik steeds terecht kwam bij kindermishandeling ) en specifiek met dit thema het opkomen voor het kind in de volwassene.

Artikel grondwet ...
Uit De Standaard dd. 25/02/00: Grondwet waarborgt kinderrechten. Brussel (belga) - In de grondwet staat voortaan dat kinderen grondwettelijke rechten hebben. De Kamer keurde gisteren de grondwetswijziging goed die bepaalt dat elk kind recht heeft op eerbiediging van zijn morele, lichamelijke, geestelijke en seksuele integriteit. 114 kamerleden stemden voor. Het Vlaams Blok en het grootste gedeelte van de VU&ID-fractie onthielden zich. Niemand kantte zich tegen het initiatief. De Senaat schaarde zich eerder al achter de tekst.

Wanneer we het gekwetste kind trachten te situeren in de tijd, dan zien we dat het vooral plaats krijgt in het verleden, bij onze wortels, maar er gaat ook invloed uit naar het nu en naar de toekomst. In verband met het richting uitgaan en het doelen stellen.

Samensteller van de teksten rond psychotherapie en het Gekwetste Kind is Anita Vets, psychotherapeute (Europees erkend diploma). Zij geeft ook de workshop Thuiskomen bij jezelf en werkt als psychotherapeute.

Waar situeert zich het gekwetste kind?

Vertrekkend van de tijdslijn, situeren we bovenaan de toekomst, richting en doel in ons leven, middenin bevindt zich de persoon met zijn omgeving in het hier en nu. Het gekwetste kind situeren we bij de wortels, het verleden, waar kom ik vandaan, mijn oorsprong en de archetypen.
Er gaat ook een invloed uit naar het hier en nu en naar de toekomst, de richting die we uitgaan en het doel dat we in ons leven stellen. Bij volwassenen kan je vanuit het hier en nu naar 't verleden gaan op zoek naar de kwetsuren van het kind.
Wortels of het verleden: gezin van herkomst, invloed van opvoeding, vrienden, school, kultuur, milieu en tradities.
Waar kom ik vandaan? · oorsprong · archetypen · biologisch: genen, DNA.

Het 'kind' is alles wat verlaten en onbeschermd is, en terzelfder tijd in het bezit van een goddelijke macht, het onbeduidende twijfelachtige begin, en het zegevierend einde. Het 'eeuwige kind' in de mens is een onbeschrijflijke ervaring, een ongerijmdheid, een handicap, en een goddelijk voorrecht; een onzekere factor die de uiteindelijke waarde of waardeloosheid van een persoonlijkheid bepaalt. C.G. Jung (Bradshaw, p. 281)

Samenvatting van de verschillende therapeuten.

Al de volgende therapeuten en psychologen hebben de mogelijke gevolgen aangetoond van kwetsuren opgelopen in het verleden als kind en hebben het belang aangetoond om aan 't gekwetste deel in ons tijd te geven, een plek te geven, ermee bezig zijn, ondertussen wel gewoon verder levend, want het gezin heeft je nodig, zo ook je partner, je kinderen, je familie,je vrienden, je kennissen, je collega's, enz...
Sigmund Freud noemde de neiging tot herhaling van het verleden de 'herhalingsdwang'. Freud was de eerste die tot het inzicht kwam dat onze neurosen en karakterstoornissen het resultaat zijn van onopgeloste conflicten uit de kindertijd, die zich door ons hele leven heen blijven herhalen. Anna Freud heeft het over de aard, de vorm en betekenis van defensiemechanismen. Verdedigingsmechanismen kan men omschrijven als cognitieve handelingen om zich te beschermen tegen de negatieve effecten van extreme angst. Er bestaat een uitgebreid repertoire van dergelijke mechanismen.
C.G. Jung beschrijft de paradoxale aard van het kind in de mens, hij noemt het verwonde kind een modern archetype (pas afgelopen 50 jaar). Jung heeft het ook over onze levensopdracht en onze roeping: namelijk het individuatieproces als een levenslang proces van psychische groei, van zelfwording, zelfverwezenlijking.
Rogers geeft ons de dynamiek van de creativiteit weer en duidt op de invloed van de omgeving in verband met de ontwikkeling van het oorspronkelijk zelfconcept van het kind. Het kind bezit alle natuurlijke ingrediënten nodig voor het creatief zijn, vooral het gevoel van IK Ben waardoor je voldoening over jezelf ervaart. Probleemgedrag wordt vanuit Rogers verklaard vanuit de falende omgeving, die het kind onvoldoende in de gelegenheid heeft gesteld zijn positieve eigenschappen te ontwikkelen en waardoor de mens vervreemdt van zijn oorspronkelijk zelfconcept.
Fritz Perls beschrijft de neurose als een groeistoornis ten gevolge van behoeften die niet naar behoren bevredigd zijn tijdens de zuigelingen en peuterfase en heeft de narcistische deprivatie tot gevolg waardoor we onvolwaardigheidsgevoelens krijgen.
Eric Berne met de transactionele analyse legt de nadruk op de toestand van het kinderego, hetgeen verwijst naar het spontane natuurlijke kind dat we allemaal eens geweest zijn. Hij beschrijft enerzijds het natuurlijke en anderzijds het aangepaste kind.
Milton Erickson geloofde dat ieder mens zijn eigen unieke wereldkaart bezit, een innerlijk geloofssysteem dat geheel onbewust is en een soort hypnotische trance teweegbrengt. Door de hypnosetechnieken toe te passen leer je je aan te passen bij de trance waar cliënten zich al in bevonden. Door regressie naar een vroegere leeftijd in de trance van het Kind is het mogelijk de kern-overtuigingen rechtstreeks en snel te wijzigen.
A. Lowen zegt dat het doel van de bio-energetica is de mens te helpen om zijn primaire aard te herwinnen. Hij haalt een aantal mogelijke conflicten aan in de persoonlijkheid ontstaan tijdens de kinderjaren, hij geeft ook een overzicht van de verschillende lagen van de persoonlijkheid met de eigenschappen van iedere levensfase en daaraan verbonden de te ontwikkelen kwaliteiten. Assagioli helpt ons om bij onze kern te komen en weer één te worden door een handleiding te geven om met onze subpersoonlijkheden aan de slag te gaan om het vergroten van het besef van een zelf of centrum in plaats van uiteen te vallen in talloze elkaar beoorlogende zelven en zelfjes. Ken Wilber in de werelden van het ego heeft het over de ontwikkelingsdriehoek, die in elk belangrijk stadium van de ontwikkeling aanwezig is, namelijk differentiatie, transcendentie en operatie.
Bettelheim Bruno legt het begrip identificatie met de agressor uit en het ontstaan van delinquent gedrag ten gevolge van mishandeling.
Watzlawick laat ons vooral de pathologische communicatie zien en meer specifiek de bestanddelen, het pathogene karakter en de effecten op het gedrag van dubbele bindingen. Het gaat vooral over dat iemand niet die ene mogelijkheid kan kiezen die hem zou helpen ontdekken wat de mensen bedoelen: hij kan, zonder aanzienlijke hulp van buiten, niet de berichten van anderen bespreken. Zonder dit vermogen is de mens gelijk aan elk zelfregulerend systeem dat zijn regulateur is kwijtgeraakt: het gaat een spiraal van eindeloze, maar altijd systematische afwijkingen beschrijven.
Boszormenyi-Nagy geeft ons een beschrijving van de sociale structuur van het gezin. Een gezin is een sociale structuur die door zijn eigen wetten wordt geregeerd. Vaak negeren en ontkennen volwassenen hun verleden als mishandeld kind, vooral om de pijn en het gemis niet te hoeven te voelen en om de illusie te kunnen bewaren dat hun ouders 'goed' waren. Nagy legt ons de loyaliteit tussen ouders en kind uit, het verschil tussen horizontale en verticale loyaliteiten. De loyaliteitsconflicten, het grootboek en de onontkoombaarheid van de roulerende rekening. Dit is een rekening die van generatie tot generatie wordt doorgeschoven. De haast onvermijdelijke herhaling kan slechts gestopt worden als de ouder het mishandelde-kind-in-zich erkent en begrijpt. Nagy legt ons de begrippen vertrouwen en betrouwbaarheid uit die nu de hoekstenen van de contextuele therapie zijn. Hij legt ook 't verband uit tussen horizontale relaties en verworven recht en verticale relaties en natuurrecht, alsook het verband tussen onrechtvaardigheid en het gerechtigd zijn tot destructie uit en als laatste de betekenis van het mobiliseren van vertrouwen in de therapie.
Volgens de NLP'rs Bandler & Grindler kan je door je kracht van ervaringen als volwassene te gebruiken je verleden wijzigen. De techniek van het ankeren kan hiervoor toegepast worden. Geschiedenisverandering berust op het cybernetische uitgangspunt dat onze hersenen en ons centraal zenuwstelsel geen verschil kunnen zien tussen een echte en een gefantaseerde ervaring, als die gefantaseerde ervaring maar levendig en gedetailleerd genoeg is. Bij geschiedenisverandering gebruik je de kracht van je ervaringen als volwassene om de innerlijke sporen van het verleden te wijzigen. Ankeren, een techniek van Bandler en Grindler, die we kunnen toepassen. Een anker is elke zintuiglijke beleving die ons aan een vroegere ervaring terug doet denken. Oude liedjes zijn goede voorbeelden van ankers. We kunnen de pijnlijke herinneringen uit onze kindertijd veranderen door ze te koppelen aan krachtgevende ervaringen die wij in ons volwassen leven hebben opgedaan. Als je als baby je behoeften niet vervuld kreeg, kun je jezelf een nieuwe babytijd geven.
Alice Miller heeft het over het schenden van het uniek-zijn, door de regels die er in opvoeding gesteld worden. Volgens haar kan je het verleden niet veranderen maar wel onszelf, onze verloren integriteit heroveren. Dan schetst zij het psychisch klimaat van een (op illusie baserend) goede kindertijd, vervolgens schetst zij hetgeen typerend is voor mensen met een helpend beroep en het ontstaan van de alsof-persoonlijkheid of het onechte zelf ten gevolge van de aanpassing van het kind aan de behoefte van de ouders.
Bradshaw geeft een beschrijving van enerzijds het verwonde kind en anderzijds het magische kind. Hij noemt het ook het aangepaste zelf (ego) en het wezenlijke zelf (ziel). Hij gaat er vanuit dat om met je wezenlijke zelf in contact te treden, er eerst een gezonde relatie nodig is tussen je magische kind (ziel) en je verwonde kind (ego).

Links: The Halcyon Cosmopolitan Entertainment, informatie, communicatie, awareness, humanistic transpersonal en quantum psychology.